Wat moet je doen voor 11,5 miljoen?

Wat moet je doen voor 11,5 miljoen? Ik legde 3FM Serious Request 2024 langs de meetlat van de Basis Elf voor campagnes, de methode die ik ontwikkelde om (fondsenwervende) campagnes op te zetten. Spoiler alert: in deze Perfect Storm vielen alle puzzelstukjes op hun plaats.

Een mediacampagne van heb-ik-jou-daar; een urgent probleem dat heel dichtbij voelt (en is); een krachtige kernboodschap, die ogenschijnlijk eindeloos herhaald wordt. Zo maar een paar essentiële elementen uit de 2024-editie die ook terugkomen in de Basis Elf voor campagnes. Ik draaide de laatste maanden van de 3FM Serious Request mee met Metakids, maar ik beperk me hier tot alle info die we openbaar in de (sociale) media hebben kunnen zien. Dat is ruim voldoende voor een scherpe analyse.

We beginnen uiteraard bij speler nr. 1: Het Doel. Je denkt: dat is Metakids. Klopt, maar wat was het doel van deze campagne? Twee duidelijke doelen komen terug in de berichtgeving en woordvoering door Metakids. Eén: bekendheid geven aan de “stille ramp” die metabole ziekten zijn. Awareness dus, voor het grote probleem (10.000 gezinnen in Nederland!) waarvan bijna niemand nog gehoord heeft. En in het verlengde daarvan: een gezicht geven aan kinderen, gezinnen. En erkenning voor de strijd die zij al jaren strijden en hebben gestreden. Duizenden kinderen hebben de volwassen leeftijd niet gehaald en hun ouders streden jaren voor een behandeling. Zoals ambassadeur Sanne de Haan zo strijdbaar verwoordt: “Voor onze Jelte is het te laat, maar hopelijk komt er wel een behandeling voor de volgende Jelte.”

Maar het gaat – natuurlijk – over geld ophalen. Fondsenwerving dus, doel nummer 2. Zoveel mogelijk geld voor onderzoek, want we staan op een doorbraak in de behandeling van deze slopende ziekten. Daarover later meer als we het over speler 5 (Ambitie) hebben. Twee doelen voor één campagne, dat kan een recept zijn voor een gemankeerde campagne. Bijvoorbeeld doordat verschillende organisatieonderdelen de campagne (bij)sturen vanuit verschillende belangen: corporate vanuit awareness en fondsenwerving vanuit inkomsten. In dit voorbeeld gaan beide doelen hand in hand: om zoveel mogelijk geld op te halen is het nodig dat Nederland een snelcursus metabole ziekten krijgt. Onbekend maakt immers onbemind. En alleen awareness is onvoldoende: we moeten iets doén, en daar is (veel) geld voor nodig.

Daarom is de formulering van de doelgroep ook belangrijk, speler 2. Uiteindelijk gaat het erom om mensen in beweging te krijgen. De actienemers, de plaat-aanvragers, de donateurs en QR-code scanners. Zij moeten geld gaan inzamelen of ‘slechts’ doneren. Sinds een flink aantal jaar geven vrijwilligers van het goede doel zogenaamde gastlessen op scholen. Metakids wist met meer dan 1200 gastlessen maar liefst 26.000 leerlingen en studenten te bereiken. Velen van hen hebben een KIA gestart (jargon voor Kom-in-Actie) en geld opgehaald. Een mooi voorbeeld van de dubbele doelstelling: leren over metabole ziekten en vervolgens een actie starten. Op deze manier hebben 3FM en Metakids verschillende cirkels van betrokkenen weten te creëren en activeren. Verschillende doelgroepen werden apart getarget en geactiveerd: ouders, families, artsen en groepen collega’s. Bijna allemaal met een warme band met het onderwerp. Dat laatste zie je ook terug bij sommige bedrijven, zoals Danone die speciale voeding maken voor deze patienten en meer dan een ton ophaalde. Zonder het activeren van deze nauw betrokken doelgroepen was er beduidend minder opgehaald. Een beloning voor de enorme investeringen die Metakids heeft gedaan om ouders en artsen te betrekken bij de missie.

We komen langzamerhand bij de sleutelfactoren van het succes van deze campagne, van élke campagne: het trio in het hart van het elftal, de Virgils en De Vrij’s van deze wereld: Probleem, Oplossing en Ambitie. Als deze basis staat en goed samenwerkt, kan je bijna niet meer verliezen. 3FM en Metakids zijn in staat geweest om de problematiek heel kernachtig en urgent te verwoorden. Het gaat om de meest dodelijke ziekten onder kinderen in Nederland. Een stelling die goed onderbouwd is door het UMD, de zes UMC’s die het onderzoek naar metabole ziekten samen uitvoeren. En aan duidelijkheid niets te wensen overlaat: helder, indringend en dichtbij en daarmee aansluitend op de trends die we zien in het onderzoek Geven in Nederland. De stelling “elke dag wordt een kind met een metabole ziekte geboren” duidt de omvang, samen met “het treft 10.000 gezinnen in Nederland”. Urgentie wordt toegevoegd door de heftige boodschap dat “1 op de 4 kinderen overlijdt voor de 18e verjaardag”. Een feit dat een gezicht kreeg door de campagne rondom Jelte van 4, wiens gezin “vermaanddagen” viert omdat hij geen jaren meer heeft. En door verschillende jonge kinderen voor wie een actie was gestart, maar die zelf het event niet haalden… Deze boodschappen, die fungeerden als kernboodschappen in alle berichtgeving en elke uitzending van 3FM en BNNVARA, hebben Nederland wakker geschud. In de tijdspanne van twee weken is het de organisaties gelukt om metabole ziekten op de kaart te zetten. De kernbooschappen vlogen je om de oren, zodat maximaal gebruik is gemaakt van de kracht van herhaling. Een prestatie die in de geschiedenis mogelijk alleen is geëvenaard door de allereerste editie van Serious Request, over de stille ramp in Darfur.

Dan het spelerspaspoort van de nummers 4 en 5: Oplossing en Ambitie. De oplossing voor metabole ziekten is glashelder: onderzoek, onderzoek, onderzoek. Dat verschil kan maken tussen – letterlijk – leven en dood. Nederland loopt internationaal in de voorhoede van dit onderzoek, onder andere door de bijzondere samenwerking van de UMC’s. Dus elke euro die hier wordt ingezameld draagt bij aan de oplossing. De droom: geen kind dat hoeft te overlijden aan een metabole ziekte. Metakids voegt daar met het UMD een heel concrete ambitie aan toe: binnen tien jaar van 15% naar 50% beschikbare behandelingen voor kinderen met deze ziekten. Ook hier voel je de urgentie doorklinken, samen met het lonkend perspectief.

Alle spelers tot nu hebben net als in een voetbalteam de lagere rugnummers: een achterhoede die essentieel is om een team goed neer te zetten. Maar het leidt niet meteen tot attractief voetbal of een overwinning met dubbele cijfers. Daarvoor zijn de creatieve en scorende spelers nodig. Komen ze!

Het waren de kinderen en hun ouders die metabole ziekten een gezicht gaven. Met prachtige video’s en indringende radio-interview kregen ze een stem. We hoorden de ouders van Jelte vertellen hoe hij weer teruggaat in zijn ontwikkeling. We zagen Bart en Tijn, Joep en Tara. Dappere Diede, die als laatste wens zoveel mogelijk geld in wilde zamelen en kort na de actieweek overleed. Het gesprek met Margreet, die twee van haar kinderen verloor, ontroerde DJ Sophie Hijlkema en met haar vele luisteraars. Fragmenten als deze werden veelvuldig gedeeld via social media, samen met PR speler nummer 8. Ook verslaggevers als Jamie, Max en Julien zorgen voor krachtige content, die zeker niet altijd alleen maar verdrietig was maar vaak luchtig of zelfs hilarisch. Nieuw dit jaar was de succesvolle “social hub”, waar met gejuich verschillende posts met meer dan een miljoen likes werden begroet. Dit bereik en de massa’s tieners bij de optredens van Roxy Dekker en Davina Michelle zijn een indicatie dat 3FM een relevant merk blijft voor jongeren.

Als goed doel is het verdomde lastig om staande te blijven in het huidige medialandschap. Heb je als fondsenwerver of campagneleider – denk je – een lekker budget voor media-inkoop; leg je het in de praktijk budgettair compleet af tegen het reclamegeweld van supermarkten, webwinkels en automerken die miljoenen erin pompen. Het media-podium dat 3FM en NPO 1 &3 kunnen bieden is enorm. Serious Request was vanaf begin december (uiteraard) het dragende thema op 3FM zelf. Met 24/7 radio en dagelijkse uitzendingen op NPO1 en NPO3 werd letterlijk half Nederland bereikt.  

De kracht van Serious Request zit dan ook in de bekendheid van het merk, het resultaat van 20 jaar succesvolle mediacampagnes. Het is een slim en uitgemeten concept (de nummer 10 op het veld) dat is gegroeid tot een uitmeten formule. Die enerzijds koestert wat sterk is: het Glazen Huis met 3 DJ’s, het publiek dat een plaat aanvraagt voor een donatie en muziek, veel muziek. Na het uitstapje van de Lifeline tussen 2018 en 2020 zijn we weer terug op het oude honk. En is de formule doorontwikkeld tot een festival waar je bij wil zijn. Ook tussen de optredens van Roxy Dekker en Franz Ferdinand door was het gezellig druk op het Rodetorenplein. In combinatie met alle acties in het land kan je best spreken van een gouden formule met een hoog FOMO-gehalte.

Dat brengt mij weer even terug op de eerste speler: het doel. Eerder schreef ik daarover, dat het tweeledig was (werving én awareness) en dat dit goed in elkaar greep. Daarmee gaan we aan een belangrijk derde doel voorbij: luisteraars. In hun persbericht zegt de NPO hierover, dat het luisteraandeel steeg naar 6,1% en onder jongeren zelfs 13%. Ook de social cijfers, belangrijk onder groepen die niet meer lineair luisteren, zijn indrukwekkend. Naast het maatschappelijke doel van de NPO (mensen verbinden en helpen iets goed te doen) zal er ongetwijfeld tevredenheid zijn over dit bereik.

Tenslotte: het personele plaatje – speler nummer 6 is namelijk het Team. Een cruciale factor in elke campagne. Het team voor én achter de schermen zorgde voor een goed samenspel. Dj’s Wijnand, Barend en Sophie zijn verschillende karakters die gemeen hadden dat ze zich vanaf het eerste moment al enorm betrokken voelden bij de kids met een metabole ziekte. Wijnand kon een dubbele marathon lopen (met de 2 ton die hij daarmee ophaalde gaf hij de campagne een kick-start) omdat hij wist dat Jelte en zijn gezin hem in Wezep stonden aan te moedigen. Achter de schermen staat er een geoliede productiemachine onder leiding van Boudewijn Boes en zendermanager Menno de Boer. De bevlogenheid van Metakids-aanvoerder Jan-Matthijs van Eendenburg, stille kracht Nataly Entius en de duiding en hoop die hoogleraar, kinderarts en sidekick Clara van Karnebeek konden bieden maakten het team compleet.

Geen kritische noot dan? Het kost mij moeite om écht wezenlijke tekortkomingen aan te wijzen. Op onderdelen is er echt wel ruimte voor optimalisatie. Maar onder aan de streep moet de conclusie zijn, dat 3FM en Metakids iets bijzonders hebben gerealiseerd: een volstrekt onbekende en verschrikkelijke verzameling ziekten is in een tijdspanne van een week op de kaart gezet. Mensen hebben de kinderen in hun hart gesloten en gedoneerd. Met het nodige gevoel voor drama heb ik het tijdens de actieweek benoemd: we zijn geschiedenis aan het schrijven. De aanloop naar Serious Request is betoverend mooi gedocumenteerd in de film Voor de volgende Jelte van Suzan Hilhorst. Deze documentaire eindigt bij de start van Serious Request en verdient daarom een vervolg. Over deze unieke week én de nieuwe werkelijkheid voor Metakids, de artsen en onderzoekers en voor die 10.000 gezinnen, die nu samen met miljoenen anderen mogen hopen op een betere toekomst.

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *